وبلاگ سلامت جسم و روان
» خطرات سلامتی ناشی از اضافه وزن چیست؟
آیا وزن اضافی برابر با بیماریهای تهدیدکننده زندگی است؟
اگرچه کمی اضافه وزن ممکن است مشکلات قابل توجهی ایجاد نکند، اما مراقبت از وزن میتواند به شما کمک کند بدون هیچ نگرانی زندگی سالمی داشته باشید.
برخی قاطعانه معتقدند که وزن اضافی همیشه منجر به مشکلات جدی مرتبط با سلامتی نمیشود. این موضوع تاکنون در بسیاری از مطالعات مورد بررسی قرار گرفته است. اگرچه در برخی موارد صحت این موضوع ثابت شده است، پزشکان معتقدند که چاقی احتمال خطرات جدی برای سلامتی مانند بیماریهای قلبی را افزایش میدهد.
با توجه به این بحث مداوم، حفظ وزن سالم توسط همه دانشمندان اکیداً توصیه میشود. اگر قصد دارید از وضعیت سلامتی خود مطلع شوید، باید با برخی از تکنیکهای اندازهگیری آشنا شوید. رایجترین مقیاس، BMI نام دارد.
شاخص توده بدنی (BMI) چیست؟
شاخص توده بدنی (BMI) معیاری برای سنجش وزن فرد با توجه به قد اوست. این شاخص بیشتر یک شاخص است تا معیاری مستقیم برای کل چربی بدن افراد.
مطلب مرتبط
دتاکس واتر چیست؟ معرفی انواع دتاکس واتر و خواص هر کداماز آنجایی که BMI، اغلب با کل چربی بدن مرتبط است، با افزایش نمره BMI، کل چربی بدن فرد نیز افزایش مییابد.
محاسبه شاخص توده بدنی (BMI)
استفاده از یک فرمول ریاضی، BMI را در یک فرد محاسبه میکند. همچنین میتوان آن را از طریق جداولی که در آنها میتوان قد را با وزن مطابقت داد تا عدد نهایی تخمین زده شود، تخمین زد. ماشینحسابهای مناسبی به صورت آنلاین در دسترس هستند که از طریق آنها میتوانید BMI را پیدا کنید.
فرمولش اینه - BMI = (وزن به کیلوگرم) تقسیم بر (قد به متر به توان دو)
نمره BMI که بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ باشد، سالم است. این نشان میدهد که فرد با توجه به قدش در محدوده وزن طبیعی قرار دارد.
اهمیت بالینی شاخص توده بدنی (BMI)
شاخص توده بدنی (BMI) نه تنها به عنوان شاخصی از چربی کل بدن در بسیاری از افراد عمل میکند، بلکه یک شاخص خطر برای سلامتی نیز محسوب میشود.
شاخص توده بدنی (BMI) به متخصصان مراقبتهای بهداشتی کمک میکند تا خطرات سلامتی فرد را که مربوط به اضافه وزن و چاقی است، ارزیابی کنند. به عنوان مثال، افرادی که BMI بالایی دارند در معرض خطر موارد زیر هستند:
دیابت نوع ۲
آپنه خواب و خروپف
بیماری قلبی
فشار خون بالا و سطح قند خون
سکته
برخی سرطانها
بیماری کیسه صفرا
مرگ زودرس
آرتروز و بیماری مفصلی
کلسترول خون بالا یا سایر اختلالات چربی خون
پزشکان هنگام ارزیابی احتمال این خطرات، عوامل مختلفی مانند سن، دور کمر، جنسیت، میزان فعالیت بدنی، وضعیت یائسگی و عادات خطرناکی مانند سیگار کشیدن را در نظر میگیرند.
شاخص توده بدنی (BMI) میتواند معیار خوبی برای چاقی برای اکثر افراد باشد. اما اطلاعات واقعی در مورد ترکیب بدن مانند میزان عضله، چربی، استخوان و سایر بافتها ارائه نمیدهد.
در برخی موارد، BMI معیار دقیقتری برای چربی بدن نسبت به موارد دیگر است. به عنوان مثال، افراد بسیار عضلانی ممکن است در گروه "اضافه وزن" قرار بگیرند، در حالی که در واقع سالم و بسیار متناسب هستند. این افراد با درصد چربی بدن بسیار پایین ممکن است نمره BMI یکسانی با فرد دارای اضافه وزن داشته باشند.
به همین ترتیب، یک فرد ضعیف و مسن ممکن است در حالی که درصد بالایی از چربی بدن و توده عضلانی کمی دارد، در دسته وزن طبیعی قرار گیرد.
بنابراین، BMI، هنگامی که برای نوجوانان و کودکانی که هنوز در حال رشد هستند، زنان باردار، افرادی که جثه بزرگ یا اندامی ریز دارند و افراد بسیار عضلانی استفاده میشود، باید با دقت ارزیابی و تفسیر شود.
خطرات چیست؟
متأسفانه، چاقی و مسائل مرتبط با آن هر ساله جان بسیاری را میگیرد. بر اساس تحقیقات منتشر شده در مجله انجمن پزشکی آمریکا، این رقم سالانه در ابتدا ۱۱۲۰۰۰ نفر تخمین زده شد. محققان کشف کردند که افراد چاق و کم وزن در مقایسه با افراد با وزن طبیعی، خطر مرگ بیشتری دارند.
یکی از چیزهایی که بسیار تعجبآور بود این بود که محققان هیچ افزایش خطر مرگ و میر برای افراد چاق پیدا نکردند، که نشان میدهد افرادی که چند پوند اضافه وزن دارند اما سبک زندگی سالمی دارند، ممکن است نسبتاً سالم باشند.
اما هنوز برای خرید شیرینی عجله نکنید. این نتایج تنها در صورتی امیدوارکننده هستند که سایر عوامل، مانند دور کمر، رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، عدم استعمال دخانیات و نداشتن مشکلات پزشکی قابل توجه یا سابقه خانوادگی بیماریهای مزمن، در وضعیت مناسبی باشند.
به طور کلی، اضافه وزن میتواند منجر به افزایش خطر ابتلا به مشکلات سلامتی شود. در ادامه، برخی از مشکلات مربوط به اضافه وزن مورد بحث قرار خواهد گرفت.
دیابت نوع ۲
بیش از ۸۷٪ از بزرگسالانی که دیابت دارند، چاق یا دارای اضافه وزن هستند. مشخص نیست که چرا افراد چاق بیشتر در معرض ابتلا به این نوع بیماری هستند. ممکن است اضافه وزن باعث تغییر سلولها شود و آنها را در برابر هورمون انسولین مقاوم کند.
فشار خون بالا
فشار خون بالا از چندین طریق با چاقی مرتبط است. داشتن جثه بزرگ میتواند فشار خون را افزایش دهد زیرا قلب شما برای رساندن خون به تمام سلولهای شما نیاز به پمپاژ سختتری دارد. چربی اضافی همچنین ممکن است به کلیههای شما که به تنظیم فشار خون کمک میکنند، آسیب برساند.
مطلب مرتبط
تفاوت بین چربی های امگا 3 و چربی های امگا 6 چیست؟بیماری قلبی
افرادی که چاق هستند یا اضافه وزن دارند، مشکلات سلامتی دارند که ممکن است خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش دهد. این مشکلات مرتبط با سلامتی شامل فشار خون بالا، قند خون بالا و کلسترول بالا است. علاوه بر این، وزن اضافی میتواند باعث تغییراتی در قلب شما شود که باعث میشود برای ارسال خون به تمام سلولهای بدن شما سختتر کار کند.
سکته
چاقی و اضافه وزن به عنوان عوامل افزایش دهنده فشار خون شناخته شده اند. فشار خون بالا دلیل اصلی سکته مغزی است. وزن اضافی همچنین احتمال ابتلا به سایر مشکلات مرتبط با سکته مغزی، از جمله کلسترول بالا، بیماری قلبی و قند خون بالا را افزایش می دهد.
سرطان
اضافه وزن در بزرگسالی میتواند خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان را افزایش دهد، حتی اگر افزایش وزن منجر به چاقی یا اضافه وزن نشود. دقیقاً مشخص نیست که چاقی چگونه خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهد. سلولهای چربی ممکن است هورمونهایی را آزاد کنند که بر رشد سلول تأثیر میگذارند و میتوانند منجر به سرطان شوند. همچنین، فعالیت بدنی یا عادات غذایی که میتوانند منجر به اضافه وزن شوند، ممکن است در افزایش خطر ابتلا به سرطانهای زیر نقش داشته باشند:
سینه، پس از یائسگی
آندومتر (پوشش داخلی رحم)
کولون و رکتوم
کلیه
كيسه صفرا
آپنه خواب
اضافه وزن یکی از مهمترین عوامل خطر برای آپنه خواب است. فردی که اضافه وزن دارد، چربی بیشتری در اطراف گردن خود ذخیره میکند. این ممکن است باعث شود راه هوایی تنگتر و تنفس دشوار یا پر سر و صدا شود (به دلیل خروپف). در برخی موارد، تنفس ممکن است برای مدت کوتاهی به طور کامل متوقف شود. علاوه بر این، چربی ذخیره شده در گردن و در سراسر بدن میتواند موادی تولید کند که باعث التهاب در گردن میشوند، که یک عامل خطر برای آپنه خواب است.
آرتروز
چاقی، همراه با آسیب مفصلی، عوامل ژنتیکی و سن، یکی از عوامل خطر ابتلا به آرتروز است. وزن اضافی فشار بیشتری بر مفاصل و غضروف (بافت سخت اما لغزندهای که انتهای استخوانهای شما را در مفصل میپوشاند) وارد میکند و باعث ساییدگی آنها میشود. علاوه بر این، افرادی که چربی بیشتری در بدن خود دارند، ممکن است سطح بالاتری از موادی را در خون خود داشته باشند که منجر به التهاب مفاصل شده و خطر ابتلا به آرتروز را افزایش میدهد.
بیماری کبد چرب
دلیل بیماری کبد چرب هنوز مشخص نیست. این بیماری بیشتر افراد دارای اضافه وزن یا چاق، دیابتی و میانسال را تحت تأثیر قرار میدهد. بیماری کبد چرب میتواند کودکان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اگرچه درمان خاصی برای این بیماری وجود ندارد، اما به بیماران توصیه میشود که وزن خود را به طور کلی کاهش دهند، فعالیت بدنی خود را افزایش دهند، رژیم غذایی سالمی داشته باشند و از نوشیدن الکل خودداری کنند.
بیماری کلیوی
اضافه وزن خطر ابتلا به فشار خون بالا و دیابت را افزایش میدهد که شایعترین دلایل بیماری مزمن کلیه هستند. مطالعات اخیر نشان میدهد که حتی در غیاب این خطرات، چاقی به خودی خود ممکن است بیماری مزمن کلیه را تشدید کرده و پیشرفت آن را تسریع کند.
مشکلات بارداری
چاقی و اضافه وزن خطر ابتلا به مشکلات سلامتی را برای مادر و نوزاد که میتوانند در دوران بارداری رخ دهند، افزایش میدهد. زنان بارداری که اضافه وزن دارند یا چاق هستند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای موارد زیر باشند:
ایجاد دیابت بارداری (قند خون بالا در دوران بارداری)
ابتلا به پره اکلامپسی (فشار خون بالا در دوران بارداری که در صورت عدم درمان میتواند مشکلات جدی برای مادر و نوزاد ایجاد کند)
نیاز به سزارین و در نتیجه، طولانیتر شدن دوران نقاهت پس از زایمان
نوزادان مادران چاق یا دارای اضافه وزن در معرض خطر بیشتری برای موارد زیر هستند:
داشتن نقص لوله عصبی (نقص مغز و نخاع)
خیلی زود به دنیا آمدن
مرده به دنیا آمدن (مرده بودن جنین در رحم پس از ۲۰ هفته بارداری)
زنان بارداری که چاق هستند، بیشتر در معرض ابتلا به مقاومت به انسولین، فشار خون بالا و قند خون بالا قرار دارند. اضافه وزن همچنین خطرات مربوط به جراحی و بیهوشی را افزایش میدهد.
در حالی که دانشمندان به طور مداوم در حال بررسی رابطه بین رژیم غذایی، ورزش و مدیریت وزن هستند، هنوز هم ارائه یک فرمول واحد برای کاهش وزن بسیار چالش برانگیز است.
دلیل اصلی این است که همه افراد کالری میسوزانند و با سرعتهای متفاوتی ورزش میکنند که بر کنترل وزن تأثیر میگذارد. نقش ژنتیک نیز در این زمینه باید در نظر گرفته شود.
مهم است به یاد داشته باشید که داشتن یک رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم برای همه ما مفید است. علاوه بر این، کاهش وزن میتواند سلامت ما را بدون اینکه شاخص توده بدنی (BMI) ما را به محدوده "طبیعی" برساند، بهبود بخشد. کاهش وزن حتی به میزان ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن میتواند به طور قابل توجهی بر کلسترول، قند خون و فشار خون تأثیر بگذارد.
با کسب اطلاعات بیشتر در مورد ارتباط بین وزن اضافی و مشکلات مرتبط با سلامت، میتوانیم وزن طبیعی خود را حفظ کنیم، با افزایش سن سالمتر بمانیم و زندگی شادی داشته باشیم.
